Αφηγήσεις

  • Μπ’σκάρ μι φασούλια!!!!

    Η γιορτή του Μιχάλη Γ. Τάμπου, το γραμμόφωνο, η κότα, το τσίπουρο και το ποδήλατο. 1956-1957 είμαστε συμμαθητές στην τελευταία τάξη, την ογδόη, στο Γυμνάσιο Σπερχειάδας, Βασ. Δ. Σταμοκώστας, Μιχ. Γεωρ. Τάμπος και Γεώρ. Κων. Μπαλέσσας. Ο γράφων έχει ξεμείνει από όλη την παλιά φρουρά των φτεριωτών, γύρω στα 45 παιδιά, άλλοι τελείωσαν, άλλοι διέκοψαν, άλλοι πήγαν στη Λαμία και άλλοι στο ιδιωτικό Μακρακώμης. Η παλιά θορυβώδης ζωή στη συνοικία των φτεριωτών (Παγκράτι την είχαμε ονομάσει) ,στο δυτικό άκρο της Σπερχειάδας, έπαψε να υπάρχει. Ξέμεινα εγώ, ο Τάκης Γεωρ. Κολοκύθας, ο Μήτσος Κ...
  • Μήπως σφύρ’ξις Μήτρου μ’;

    Πολλές αναφορές κατά καιρούς έχουν γίνει για τους μετανάστες της Αμερικής ιδιαίτερα κατά τις πρώτες τρεις 10ετίες του 1900, στη διάρκεια των οποίων η Ελλάδα αναζωογονήθηκε και επούλωσε πολλές πληγές από τους διαρκείς πολέμους.α). Κάποιο απ’ αυτά τα χωριατόπαιδα εργάστηκε σκληρά αρκετά χρόνια εκεί, έκανε προκοπή, σπίτια, οικογένεια και ήρθε στην ευχάριστη θέση, κάποια στιγμή, να καλέσει και τον αδερφό του από το χωριό να του δείξει την άλλη ζωή στη μακρινή πλούσια Χώρα.Όταν με το καλό ο αδερφός έφθασε στο σπίτι του ευημερούντα αδερφού, βρέθηκε σε τελείως άλλον κόσμο. Άρχισε ο αδερφός του για να...
  • Στο μαγαζί του Γιάννη Γεωρ. Κωστούλα

    Αφήγηση Γεωρ. Ι. Κωστούλα 2016.Είναι 10ετία του 1960. Ο μπαρμπα-Γιάννης με την θειά Ειρήνη έχουν αγοράσει στον Άμπλα Παλαιοβράχας ένα ωραίο ποτιστικό χωράφι. Χρόνιος καημός των Φτεριωτών ν’ αποκτήσουν ποτιστικά χωράφια Μεταξύ των προϊόντων που καλλιεργούν, σημαντική προτίμηση έχουν και τα κηπευτικά που, λόγω της επάρκειας νερού, η προκοπή τους είναι εξασφαλισμένη.Οι αχλαδιές και τα κηπευτικά είναι στην πρώτη γραμμή και φέρνουν ζεστό χρήμα στο ταμείο τους, ιδιαίτερα από τη Λαϊκή του Καρπενησίου, τώρα μάλιστα που ο μπαρμπα_Γιάννης απέκτησε αγροτικό αυτοκίνητο και δίπλωμα οδήγησης.Τ’ απογεύματα...
  • Οι Σταμοκωσταίοι και το κρασί

    Γεώργιος Κων. Σταμοκώστας. (Παρατσούκλι: Γιωργάνας ή Γκλάβας ή Αμήν 1912-23/6/1987)   «Γενικά οι Σταμοκωσταίοι ανήκαν στους λάτρεις του κρασιού. Τιμούσαν το αγαθό που πρωτοευλόγησε ο Χριστός κατά υπερβολικό πολλές φορές τρόπο. Πίστευαν στα λόγια του Γαλιλαίου (Ιταλός αστροφυσικός) ότι: Η ΓΗ ΚΙΝΕΙΤΑΙ, αλλά δυσκολεύονταν να το καταλάβουν και γιαυτό συμπλήρωναν: ΓΙΑ ΝΑ ΤΟ ΚΑΤΑΛΑΒΕΙΣ, ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΙΕΙΣ ΚΡΑΣΙ!! Κατά την εφαρμογή του πειράματος πέραν από την απόλαυση, ήταν απαραίτητη και η φιλοσοφία, οι μικροαντεγκλίσεις για ψύλλου-πήδημα, τα πειράγματα και υπονοούμενα, αλλά και η εξομολόγηση των προβλημάτων που...
  • Αφήγηση Γεωρ. Δημητρ. Σταμοκώστα

    Στα πλαίσια των οικογενειακών μας συζητήσεων, συχνά αναφερόμαστε σε δύσκολες και μίζερες εποχές της οικογένειάς μας και ημών των ιδίων.Στην προκειμένη περίπτωση συγκράτησα δυο περιπτώσεις που μου είπε ο Γιώργος (Μαλίτος το παρατσούκλι του) οι οποίες λίγο πολύ έχουν ως εξής:α). Κάποια μέρα ο πατέρας με πήρε μαζί του στο χωράφι, στην Ιτιά, να βοηθάω στις δουλειές Ήμουνα στα 13 μου και έδειχνα να έχω πρόωρη ανάπτυξη.Ήρθε η ώρα να βάλουμε κάτι στο στόμα μας. Έχουμε μαζί μας λίγο γελαδίσιο τυρί στο κλειδοπίνακο (ξύλινο στρογγυλό χειροποίητο τύπου τάπερ) και λίγες ελιές θρούμπες στην πετσέτα, με...
  • Η «παλιννόστηση» της επιταγμένης ντοριάς φοράδας μας

    Αφήγηση Βασίλειος Δ.Σταμοκώστας Η «παλιννόστηση» της επιταγμένης ντοριάς φοράδας μας, Σεπτέμβριος 1949 και τα φιλοζωικά συναισθήματα των ανθρώπων. Κατά την περίοδο του Ανταρτοπολέμου ο Στρατός έκανε επιτάξεις αλογομούλαρων και ημιονηγών για τη μεταφορά οπλισμού, τροφίμων και τραυματιών σε μέρη που δεν τα πατούσαν αυτοκίνητα.Το Κέντρο Επίταξης ήταν η Υπάτη, όπου οι κάτοχοι του ζώου, το παρέδιδαν και έπαιρναν από την αρμόδια επιτροπή ένα αποδεικτικό πιστοποιητικό με τα χαρακτηριστικά του ζώου. Ο πατέρας μου είχε δυο φοράδες και επέταξαν τη μία, την νεώτερη.Μετά τη λήξη του οδυνηρού αυτού...
  • Η γιαγιά μου η Καλομοίρα.

                    Αφήγηση Κων/νος Βασ.Τσίφτης         Τη γιαγιά μου - τη γυναίκα του παππού μου του Τσιφτο-Κώτσιου - την έλεγαν Καλομοίρα. Ήταν το γένος Μπαρτσιώκα, αδερφή του Μπαρτσιωκο-Βαγγέλη!! Γυναίκα αθυρόστομη που δεν άφηνε τίποτα να πέσει κάτω, με χιούμορ που έσπαγε κόκκαλα και χοντρές πλάκες που άφησαν εποχή. Δυό απ αυτές τις πλάκες μου τις είχε διηγηθεί - ο μακαρίτης - ο Μακρο-Κωστάκης. 1η. Γλίνα μ΄ αλάτ΄!!!! Ηταν μια βροχερή μέρα πριν τον πόλεμο. Η Καλομοίρα κατέβαινε απ την Ανω Φτέρη με φορτωμένο το γάϊδαρό της και για να μη βραχούν τα πράγματα που είχε φορτωμένα είχε ρίξει από πάνω μια μαντανία. Αυτή είχε μια ζακέτα πάνω απ το κεφάλι της για να μη βρέχεται. Παραδόξως έρχονταν από το δρόμο των Ελληνικών κι...
  • Διάφορες αφηγήσεις Φτεριωτών

    Αφήγηση: Δημ. Γ. Τσιτούρα (1916-13/6/1993) Στο νοσοκομείο «Σωτηρία», είναι χειρουργημένος και πήγα να τον επισκεφθώ. Γενομένης σχετικής συζήτησης για ιδιαιτερότητες των συγχωριανών μας διασαφηνίζει: Την εποχή που ήταν πρόεδρος του χωριού ο Νίκος Παταργιάς, μπαίνοντας μια μέρα στο μαγαζί του Κουμπουρλή (Χρήστου Λαγού), απευθύνει χαιρετισμό στους θαμώνες: Χαιρετώ το μεγαλείον! και ιδιαιτέρως τον Γεώργιον του Κ. Ο Γεώργιος του Κ. ήταν ο παππούς του Γιώργου, Κούλας, Ανδρέα και Μαρίας. Ο δεύτερος Πλιάτσικας Γεώργιος ήταν του Δημ. και άνδρας όπως είπαμε της Βαγγέλως (Τουμπανίνας) και ο τρίτος ήταν του...
  • Αφήγηση Δημητρίου Γεωρ. Σταμοκώστα

      Διάφορες διαχρονικές αφηγήσεις Δημητρίου Γεωρ. Σταμοκώστα (1904-31/12/1997).   α). Το όργωμα των χωραφιών γινόταν με ξυλάλετρο, με βόδια ή με αλογομούλαρα. Για το σαλάγημα των βοδιών – αγελάδων οι γεωργοί χρησιμοποιούσαν ένα σιδερένιο αιχμηρό, από τη μια μεριά, όργανο σαν κλαδευτήρι που το ονομάζανε «β’ κέντρα ή φ’ κέντρα» ήτοι: βουκέντρα (βου κέντρα), ενώ το αλώνισμα μόνο με άλογα κατά προτίμηση πεταλωμένα. Όπως θυμήθηκα από τις πρώτες 10ετίες του 1910 τα αλώνια ήταν σε κοινόκτητο χώρο πρώτα στα Βαρκά εκεί που είναι το σταυροδρόμι και το πηγάδι και αργότερα στον Ξεριά. Το πηγάδι το κτίσανε κάποιοι...
  • Αυλοκόλακας ή ..Βρυκόλακας ???

                                   Αφήγηση Κων/νος Βασ.Τσιφτης Ήταν προς το τέλος του 1977. Μόλις είχα τελειώσει το Εξατάξιο τότε Γυμνάσιο Σπερχειάδος και ήμουν ακόμη στο χωριό. Ήταν Νοέμβριος και προεκλογική περίοδος, για τις δεύτερες μετά τη Μεταπολίτευση εκλογές. Τα απογεύματα, όταν δεν έπαιζα μπάλα στην πλατεία, πήγαινα και βοηθούσα στο καφενείο του ξαδέρφου μου του Γιάννη Καραγιάννη. Εκεί ήμουν και εκείνο το σούρουπο όταν κατέφθασε μια λευκή Janguar και κατέβηκε μια γυναίκα ξανθιά με άσπρη γούνα με την παρέα της 2-3 ακόμη άτομα. Ήταν όπως έμαθα μετά, η Τζούλια Τσιριμώκου – Πιμπλή (κόρη του παλιού πολιτικού Ηλία Τσιριμώκου), υποψήφια Βουλευτής με το κόμμα του Κωνσταντίνου Καραμανλή. Μπήκε στο καφενείο και χαιρέτησε όλους τους Φτεριώτες που ήταν...
  • Αφήγηση Κων/νου Γεωρ. Τσατσαρή

                                                                Κων/νος Γεωρ. Τσατσαρής (1899 -16/3/1992). Σύμφωνα με αφηγήσεις των γονιών του Γεωργίου και Πηνελόπης Τσατσαρή:α). Στο Σχολείο τα μεγαλύτερα παιδιά κούρευαν τα μικρότερα με τη φροντίδα τού δάσκαλου για ευνόητους λόγους υγιεινής και απαλλαγής από τις ψείρες, περίοδος 1880 - 1900 περίπου. β). Όπου το σπίτι Τσίφτη σήμερα, διατηρούσε μαγαζί ο αδελφός τού παπα-Γιώργη Σακελλάρη, ο Αναγνώστης. Το όνομα Αναγνώστης, καθιερώθηκε γιατί διάβαζε πάντοτε αυτός τον Απόστολο στην εκκλησία, καθώς και άλλα κείμενα που το τυπικό της εκκλησίας όριζε για ανάγνωση, όπως τον Εξάψαλμο, το Κοντάκιο, τον Οίκο, το Μηνολόγιο κ.α.Ο Αναγνώστης λοιπόν αυτός, κατά τους θερινούς μήνες έκανε το δάσκαλο, τόσο στα παιδιά που έμεναν στην Επάνω Φτέρη, όσο και σ’ αυτά που έστελναν οι γονείς τους από την Κάτω Φτέρη (περίοδος 1870 και μετά), χρησιμοποιώντας για αίθουσα διδασκαλίας το χαγιάτι του Αγίου Γεωργίου,...
  • Ο Ευρυπίδης και το …. φάντασμα!!

    Ο Ευρυπίδης και το …. φάντασμα!! Αφήγηση Κώστας Τσίφτης Ο Ευρυπίδης ήταν Φτεριώτης !!!!. Ευρυπίδης Αρκούδας, ήταν το όνομά του. Είχε γεννηθεί με σύνδρομο Down και ως εκ τούτου την προστασία του την είχε αναλάβει ο μεγαλύτερος αδερφός του ο Αλέκος και η Ευδοξία η σύζυγος του Αλέκου.. Έμεναν μαζί στην Αθήνα, αλλά κάθε Ιούνιο, μόλις τελείωναν τα σχολεία, ανέβαιναν όλοι μαζί στο χωριό. Το τέλος των μαθημάτων στο σχολείο και ο ερχομός του Ευρυπίδη στο χωριό, σηματοδοτούσε και το καλοκαίρι. Εκείνη την εποχή (τέλος 10ετίας 1960) στα μαγαζιά του χωριού υπήρχαν 2 ηλεκτρόφωνα (μάρκας ΑΜΙ αν θυμάμαι καλά). Το ένα ήταν στο μαγαζί του...
  • Ο μισεμός

                                       Ο μισεμός                                                           ( ξενιτεμός - εκπατρισμός )     Αφήγηση από Αλεξάνδρα Νικ. Μακρή το γένος Ευαγ. Σακελλάρη 13-6-1987 Φτέρη.   Ως γνωστό κατά τις πρώτες 10ετίες 1900 το μεταναστευτικό ρεύμα προς την πλούσια Αμερική ήταν ιδιαίτερα διογκωμένο. Κατά δεκάδες τα ελληνόπουλα από κάθε χωριό ταξίδευαν από διάφορα λιμάνια της Ελλάδας και της Ευρώπης προς τη Μεγάλη Χώρα.     Συνήθιζαν, παραμονές της αναχώρησής τους ν' ανταμώνουν σε κάποιο μαγαζί ή σπίτι με τις οικογένειές τους και να γλεντάνε μέχρι πρωίας. Πού τότε τα ηλεκτρονικά μέσα μουσικής να συμβάλλουν με τους δυνατούς τους ήχους στη συγκινητική μεγάλη εκδήλωση του χωρισμού;  Μερικοί απ' αυτούς δεν επέστρεψαν ποτέ στην Πατρίδα, αφήκαν τα κοκαλά τους στην ξένη γη.     Η εν λόγω γηραιά θειά Αλεξάνδρα (1900 - 29/8/1996) θυμάται ένα απ' τα τραγούδια που τραγουδούσαν τα, για την ξενιτιά, παιδιά: «Φύτρωσε στη βιτρινίτσα πού  ναι τά  μορφα κορίτσια που με βάλανε στη μέση να φιλήσω ποια μ' αρέσει.   Να φιλήσω τη Βασίλω που ναι κόκκινη σα...
  • Δώδεκα Κοντογιανναίοι δεκατρείς ταμπουράδες

    «Δώδεκα Κοντογιανναίοι δεκατρείς ταμπουράδες (παροιμία)»                   Η καταλειφθείσα νοοτροπία των Πασάδων και οι Αγνοί Πατριώτες. Με την ευκαιρία της πρόσφατης έκδοσης του βιβλίου μου: «ΟΙ ΣΤΑΜΟΚΩΣΤΑΙΟΙ, ΠΑΠΠΟΝ ΠΡΟΣ ΠΑΠΠΟΝ, ΔΥΟ ΓΕΝΕΑΛΟΓΙΚΑ ΔΕΝΔΡΑ», χρησιμοποίησα ορισμένα κομβικά ιστορικά στοιχεία του χωριού, που αναφέρονται κυρίως στην ιστορία των τιμηθέντων πρόσφατα ηρώων προγόνων μας Τριαντάφυλλου Κατσούδα και Νίκου Φτέρη, με την ανέγερση των προτομών τους. Θεώρησα χρέος μου, αυτά να γίνουν γνωστά σε όσους ήρθαν, έρχονται και θάρθουν, όχι μόνον στους απογόνους των Σταμοκωσταίων, αλλά σε όλους τους φτεριώτες και Έλληνες πατριώτες, μέσα και από το παρόν άρθρο: 1ον). Ο ακούραστος...
  • Το πέταγμα του ορτυκιού

    Το πέταγμα του ορτυκιού Αφήγηση Δημήτριος Βασ.. Θραψίμης Τα παλιά τα χρόνια όταν οι παρακάτω Φτεριώτες ήταν νεαροί, συναντήθηκαν στο κυνήγι. Ο Τάσος Κουκούλης (Γατσανο-Τάσος το παρατσούκλι του και άριστος κυνηγός!!!), με τον Ανδρέα Λαγό (Λαγ-Αντρέας το παρατσούκλι του). Κάθισαν κάτω από ένα δέντρο να ξεκουραστούν και να συζητήσουν πως πήγε το κυνήγι της ημέρας . -Τι έγινε Τάσο? -Όλα καλά Ανδρέα. -Πως πήγε το κυνήγι σήμερα?? Τάσο χτύπησες τίποτα ; -Χτύπησα ένα λαγο, 5-6 τρυγόνια και καμιά δεκαριά ορτύκια απαντάει ο Τάσος. -Μπράβο Τάσο και τα αεταίρια τους ; (συντρόφους – ταίρια τους) -Μερικά ναι . -Εσύ τι έφτιαξες Ανδρέα...
  • Τι καιρός είναι αυτός

    Τι καιρός είναι αυτός …             Αφήγηση Δημήτριος Βασ. Θραψίμης Ο Νίκος Τσούστας ήταν γιος του Τσούστα του Γραμματοδιδάσκαλου Ένας άνθρωπος ήσυχος, και νηφάλιος . Παντρεύτηκε μια κοπέλα από την Κουτσούφλιανη, την οποία έστελνε καθημερινά και έβοσκε καμιά δεκαριά γίδια που είχαν. Του άρεσε πολύ η κολτσίνα, έπαιζε τακτικά και ΠΡΟ-ΠΟ, και είχε κερδίσει κάνα δυο φορές λίγα λεφτά. Το ΠΡΟ-ΠΟ το κατέθετα εγώ στη Μακρακώμη όπου κατέβαινα κάθε μέρα λόγω της δουλειάς μου. Ένα βράδυ στη ταβέρνα της Νίκης τα είχε ψιλοκοπανίσει και μόλις μπήκα μέσα ήθελε σώνει και καλά να με κεράσει γιατί αισθανόταν υποχρέωση που του κατέθετα το ΠΡΟ-ΠΟ. Κάποια στιγμή σηκώθηκε, ζήτησε...
  • Σφαιρηδόν κατεβαίνω …… Σωρηδόν ανεβαίνω

    Σφαιρηδόν κατεβαίνω …… Σωρηδόν ανεβαίνω !!!!!             (Αφήγηση Ευάγγελος Κων/νου Τσίφτης) Προπολεμικά, περίπου το 1938-1939, το καφενείο του Ηλία Καραγιάννη στη Φτέρη ήταν γεμάτο κόσμο. Εγώ τότε ήμουνα περίπου 10-12 χρονών και έκανα το γκαρσόνι στο καφενείο, αφού τη μεγαλύτερη αδερφή μου την Ελένη την είχε παντρευτεί ο Ηλίας Καραγιάννης. Σ΄ένα τραπέζι κάθονται ο Βάγιας Καραγιάννης και ο Βαγγέλης Παταργιάς (ο επονομαζόμενος και «Μαύρος») και πίνουν τσίπουρα. Είχαν πιεί αρκετά, και κάποια στιγμή άρχισαν να λογομαχούν!!! Ο Βάγιας κάποια στιγμη του είπε «δεν είσαι άντρας ρε» και ο Βαγγέλης θίχτηκε και απάντησε: «ποιος εγώ?? Εγώ ρε μπορώ να πάω τώρα και...
  • Αλάτι στο κρεμμύδι

    Αλάτι στο κρεμμύδι                                  Αφήγηση Δημήτριος Βας.Θραψίμης Ο ΠετσαλοΜήτρος είχε 7 παιδιά .Μια μέρα τα πήρε όλα μαζί του και πήγαν να σκαλίσουν το αμπέλι. Η μικρότερη κόρη η Κούλα, ήταν πολύ μικρή για τέτοιες δουλειές, και απλά πήγε μαζί τους για να είναι παρέα με τα αδέλφια της. Το μεσημέρι κάθισαν να φάνε ψωμί με κρεμμύδι ,τίποτα άλλο δεν είχαν. Όπως άρχισαν να τρώνε, ο ΠετσαλοΜήτρος είδε έναν χωριανό τους να πηγαίνει προς το αμπέλι του ,και επειδή τα μεγαλύτερα κορίτσια του ήταν σε ηλικία γάμου τους είπε να πάνε να συνεχίσουν το φαγητό τους μέσα στον αχυρώνα που είχαν δίπλα στο αμπέλι, για να μην δει ο χωριανός τους πόσο φτωχικό ήταν το τραπέζι τους. Όπως έτρωγαν τα παιδιά στον αχυρώνα και ο ΠετσαλοΜήτρος συζήταγε με τον χωριανό τους από έξω, ακούγετε η...
  • Πάντα τα μαύρα να φορεί, ποτέ του να μην ξυριστεί

    Πάντα τα μαύρα να φορεί, ποτέ του να μην ξυριστεί !!!!!                              Αφήγηση Ευάγγελος Κων/νου Τσίφτης    Προπολεμικά η Φτέρη είχε δυό παππάδες !!! Ηταν ο Παπα-Γιώργης Σακελλάρης και ο Παπα-Κώστας Παπαφωτίου (Θανασούλας). Το καλοκαίρι ο Παπα-Γιώργης λειτουργούσε στον Αη-Γιώργη της Ανω Φτέρης όπου και παραθέριζε και ο Παπα-Κώστας- στην Αη-Δημήτρη. Στην Άνω Φτέρη όμως ήταν ο πολύς κόσμος και επομένως ο Παπα-Γιώργης είχε και τα πολλά έσοδα, αφού τότε οι παπάδες δεν είχαν μισθό αλλά μόνο τα τυχερά τους (αργότερα με νόμο του Πλαστήρα θεσπίστηκε να πληρώνονται από το κράτος). Ο Παπα-Κώστας που ειχε και οικογένεια με μικρά παιδιά το καλοκαίρι είχε πολύ λίγα τυχερά !!! Κάποιο καλοκαίρι λοιπόν, από τον Αη-Δημήτρη έλειψε το λάδι!!!! Κάποιος το είχε πάρει και δεν...
  • Το συμβάν θεωρείτε λήξαν

    Το συμβάν θεωρείτε λήξαν.                                           Αφήγηση Δημήτριος Β.Θραψίμης   Είμαστε στα μέσα της δεκαετίας του ‘70 Μια Κυριακή πρωί στη εκκλησία της Λευκάδας μπήκε ένας ψηλός μελαχρινός άντρας με κυνηγητικά ρούχα και με το δίκαννο στον ώμο. Ήταν ο Γυμνασιάρχης Τσάκας ,θεολόγος  από το Μαυρίλο,που εκείνη την εποχή υπηρετούσε στο Γυμνάσιο της Σπερχειάδας. Σταμάτησε μπροστά στο παγκάρι, άναψε ένα κερί ,έβγαλε το καπέλο του, κατέβασε το δίκαννο από τον ώμο, και παρακάλεσε τους επιτρόπους να αφήσουν το καπέλο και το δίκαννο κάπου πίσω από το παγκάρι μέχρι να τελειώσει η θεια λειτουργία. -Καλημέρα Γυμνασιάρχα ,μείνετε ήσυχος θα σας φυλάξουμε εμείς τα πράγματα σας . Είπαν οι επίτροποι και ο Γυμνασιάρχης τράβηξε για το ψαλτήρι μιας και ήταν και ψάλτης στην εκκλησία. Ο Άρχων Ιεροψάλτης του παραχώρησε τη θέση του από σεβασμό ,και άρχισαν να ψάλουν...
  • Στο Γυμνάσιο της Σπερχειάδας

    Στο Γυμνάσιο της Σπερχειάδας                                                Αφήγηση Δημήτριος Βασ.Θραψίμης   Τη δεκαετία του ’50 μαθητές του Γυμνασίου Σπερχειάδας οι Δημ.Θραψίμης του Βασ. ,Γιάννης Σπανός του Ευαγγ. και Τάσος Σπανός, αδελφός του Γιάννη. Δύσκολα χρόνια ,πείνα και δυστυχία. Για να μπορούν να πληρώνουν οι πατεράδες μας το ενοίκιο κάθε μήνα ,επειδή ήμασταν και κουμπάροι,μας νοίκιασαν ένα δωμάτιο στη Σπερχειάδα ,ιδιοκτησίας Κων/νου Σπανού από την Φτέρη. Το εν λόγο κτήριο  είχε τρία δωμάτια των 20-25 τ.μ το καθένα .Ήταν κτισμένο με πλίθες, το ταβάνι ήταν με δέντρινα καδρόνια κακοπελεκημένα, και από πάνω σκεπασμένο με κεραμίδια. Το πάτωμα στρωμένο με χώμα, και όχι καλά ισιασμένο. Μια ξύλινη πόρτα, και ένα παράθυρο μικρό. Το δεύτερο δωμάτιο ακριβώς ίδιο με το δικό μας το είχαν νοικιασμένο ο Γεωργ.Βασιλείου και ο αδελφός του Κώστας από τη...
  • Ο παρδαλοκοκκινωπός κόκορας

    Ο παρδαλοκοκκινωπός κόκορας                                Αφήγηση Δημήτριος Β.Θραψίμης Ένα απόγευμα πίναμε καφέ με τον Γιώργο Νταλιάνη τον δάσκαλο . Εκείνη την ώρα πέρναγε ο Κωστας Μπακατσέλος ,με τον οποίο ήταν συμμαθητές στο Γυμνάσιο της Σπερχειάδας ( μακαρίτες πλέον και οι δύο ) Τον φωνάζει ο δάσκαλος να τον κεράσουμε καφέ και του λέει κάποια στιγμή . -Πες μας ρε Κώστα πως έγινε τότε με τον κόκορα του Γουνόπουλου; Ο Κώστας αφού γέλασε άρχισε…. Ο Γυμνασιάρχης του Γυμνασίου Σπερχειάδας κ.Γουνόπουλος ( μαθητές του εμείς ), στο παζάρι της Σπερχειάδας αγόρασε ένα κόκορα για να τον σφάξει και να τον μαγειρέψει. Ο κόκορας αυτός ήταν τροφαντός, είχε ένα παρδαλοκόκκινο χρώμα,και καθώς τον πήγαινε σπίτι άρχισε να λαλάει. Άρεσε αυτό στον κ.Γυμνασιάρχη , και όχι μόνο δεν τον έσφαξε...
  • Οι σωφεραίοι και ….ο Φτεριώτης Charles Bronson

      Οι σωφεραίοι και ….ο Φτεριώτης Charles Bronson !!!           (εκ του γαλλικού Le sofeur /οδηγός)                       Αφήγηση Κων/νος Βασ.Τσιφτης Ήταν Μάρτης του 2011, όταν ανέλαβα τη διοίκηση στο Αστυνομικό Τμήμα Μακρακώμης. Μετά από λίγες μέρες, όταν βγήκα για καφέ στην πλατεία, με πλησίασε ένας ηλικιωμένος κύριος, με χαιρέτησε και μου ευχήθηκε καλή επιτυχία στα καθήκοντά μου. Τον θυμήθηκα!!! Ήταν ο Νίκος Κατσαδούρος!!! Οδηγός του ΚΤΕΛ στα λεωφορεία των 32 θέσεων, που τη 10ετία του 70, όταν είμαστε μαθητές Γυμνασίου, κάθε πρωΐ στις 07.00΄, μας έπαιρναν από το χωριό μας, τη Φτέρη, και μας πήγαιναν στο Γυμνάσιο στη Σπερχειάδα και το μεσημέρι στις 14.30΄ μας ξανάφερναν στο χωριό. Τον ρώτησα τι κάνει και φάνηκε να εκπλήσεται!! - Με γνωρίζεις? με ρώτησε. -...
  • Ένα Σαββατόβραδο στη Φτέρη

    Ένα Σαββατόβραδο στη Φτέρη                 Αφήγηση Κων/νος Βασ.Τσίφτης           Πρίν μερικές μέρες, ήμουν στο χωριό.   Σούρουπο Σαββατόβραδου και είπα να περπατήσω λίγο στον κεντρικό δρόμο.   Ανοιχτό είναι το μαγαζί του Λάμπου στην Πλατεία, στο ισόγειο του σπιτιού του Λαγκοράνη. Μέσα είναι 5-6 άτομα και ο Ηλίας Κοντογιάννης (Καρυαμπάς) στην ψησταριά. Στο δρόμο έξω, ερημιά!! Δεν κυκλοφοράει άνθρωπος!!!   Μια από τα ίδια και στο καφενείο του Καραγιάννη !! Κι εδώ 8-10 άτομα!! Άλλοι παίζουν χαρτιά κι άλλοι βλέπουν τηλεόραση.   Από εδώ και πέρα, μέχρι την αποθήκη του Συνεταιρισμού ερημιά!!!! Δε συνάντησα άνθρωπο!!!   Πόσο άλλαξε το χωριό μας!!!! Πόσο ρήμαξε!!!   Κι όμως πρίν κάμποσα χρόνια το χωριό έσφυζε από ζωή!!!! Η σκέψη μου...
  • Τ΄ αυγό και το λάβδανο

    Τ΄ αυγό και το λάβδανο Ο Κώστας Λαγός ( ο Γουμενο-Κώστας, γιος της Γουμενο-Γιάνναινας) όταν η μάνα του είχε ένα εντερικό πρόβλημα φώναξε τον Πετσαλο-Μήτρο που ήταν πρακτικός νοσοκόμος ,να εξετάσει τη μάνα του και να του πει τι να κάνει για να γίνει καλά. Την εξέτασε ο Πετσαλο-Μήτρος και λέει στον Γουμενο-Κώστα . -Πάρε ένα αυγό και πήγαινε στο μαγαζί του Κουμπουρλή. Δώστου το και πες να σου δώσει λάβδανο. Τα υπόλοιπα παιδιά ήταν μικρά ,φώναζαν και μάλωναν .Για να ησυχάσουν τότε τους λέει η Πετσαλο-Μήτραινα -Μη φωνάζετε γιατί αν δεν ενεργηθεί η μάνα σας, θα πεθάνει και θα μείνετε ορφανά!!!! Λούφαξαν...
  • Με πιάνει Λύχρα

    Με πιάνει Λύχρα !!!!!                         Αφήγηση: Δημήτριος Βασ. Θραψίμης Η Γιάνναινα ( γυναίκα του Γουμενο-Γιάννη ) είχε ένα δερματικό πρόβλημα, και της πρότεινε η γιαγιά μου η Πετσαλο-Μήτραινα να την πάει στα Λουτρά της Παλιοβράχας ,που ήταν ιδανικά για δερματικές παθήσεις. Τότε υπήρχαν δωμάτια για ενοικίαση στα Λουτρά ,μαγαζιά ,ακόμα και Φαρμακείο,και πήγαινε πολύς κόσμος από τις γύρω περιοχές για ιαματικά λουτρά. Κάθισαν μερικές μέρες ,και ύστερα πήγε ο Πετσαλο-Μήτρος και τις έφερε στη Φτέρη. Την άφησαν στο σπίτι της και μετά πήγαν οι Πετσαλαίοι στο δικό τους. Ύστερα από 2-3 μέρες πήγε η Πετσαλο-Μήτραινα να δει τι κάνει η Γουμενο-Γιάννενα. -Τι καν’ς θειά??? Σ΄ πέρασε η φαγούρα ?? -Δεν μ΄ πέρασε παιδάκι’μ !!! -Και τι καν’ς θειά...
  • Σήκω βρε χαλμούκι

       Σήκω βρε χαλμούκι    Ο παπά-Κώστας Παπαφωτίου ( πατέρας του Θανασούλα) έμενε στον Κλειτσό. Ο παπά-Κώστας ήταν άξιος λειτουργός της πίστης μας, αλλά είχε και μια από τις καλύτερες φωνές στη ψαλτική. Στη Φτέρη ειχαμε και τον ΠετσαλοΜήτρο ,ο όποιος ήταν ο καλύτερος ιεροψάλτης όλης της περιοχής. Ο Δεσπότης όταν ήθελε να επισκεφθεί κάποιο χωριό της περιοχής ,έπαιρνε πάντα αυτούς τους δυο για να λειτουργήσουν μαζί του. Γέρασε ο παπά-Κώστας ,χήρος όπως ήταν ,τα παιδιά του είχαν φύγει από το χωριό ,αρρώστησε μια μέρα και τα μεσάνυχτα μην αντέχοντας άλλο πήγε στο σπίτι το Πετσαλέικο, όπου κοιμόταν ο Ηλίας Πετσάλας. Χτύπησε...
  • Γαρδίκης απεβίωσεν

    Γαρδίκης απεβίωσεν                                         Αφήγηση Δημήτριος Βασ.Θραψίμης   Ο Γαρδίκης ο προύχοντας του Γαρδικίου είχε ζητήσει από το παπα-Κώστα Παπαφωτίου, και τον ΠετσαλοΜήτρο όταν πεθάνει να πάνε να ψάλλουν στη κηδεία του. Όταν αρρώστησε βαριά ο Γαρδίκης,πήρε τηλέφωνο εδω στη Φτέρη η γυναίκα του,και ειδοποίησε αυτούς τους δυο ότι ο αντρας της είναι βαριά αρρώστος, και να είναι ετοιμοι αν πεθάνη να ερθουν επάνω στο Γαρδίκη να τον ψάλλουν. Πέρασαν αρκετές μέρες περιμένοντας να τους ειδοποιήσουν για τον θάνατο του Γαρδίκη,αλλά ειδοποιήση δεν είχαν. Πήγαν τότε στο μαγαζί του Κουμπουρλή που είχε το μοναδικό τηλέφωνο στη Φτέρη, πήραν τηλέφωνο στο Γαρδίκη και ρωτάει ο παπα-Κώστας Παπαφωτίου : -Γα-γα..ρδίκης απεβίωσεν η όχι ; Η απάντηση ηταν αρνητική. Αυτό γινόταν για αρκετές  μέρες. Κάποια στιγμή τους...
  • Ο Υπνοβάτης

    Ο Υπνοβάτης                        Αφήγηση Δημήτριος Βασ.Θραψίμης Με τον ξάδελφο μου τον Μητσάκη,ο οποίος είναι δυο χρόνια μικρότερος από μένα ,μας έστελνε ο πατέρας μου (ο μπάρμπα-Βασίλης ) όταν εγώ ήμουν γύρω στα 15, να νυχτοβοσκήσουμε τα άλογα στο κάμπο, για να μην τρώνε το έτοιμο τριφύλλι που είχαμε στους αχυρώνες . Φάγαμε για βράδυ στο σπίτι, πήραμε τα άλογα, και ξεκινήσαμε για το κάμπο .Στο δρόμο συζητάγαμε για φαντάσματα ,για υπνοβάτες, και άλλες τέτοιες ιστορίες . Όταν φτάσαμε στον Ξηριά, στο ύψος τις αχυρώνας του Μπαλαφούτη, εκεί όπως ήταν ο δρόμος ,δεξιά υπήρχε μια τούφα ( χαμόκλαδα ) Ξαφνικά βλέπουμε την ΖουκοΧαραλαμπίνα ( μητέρα του Λάκη και Βασίλη Σταμοκώστα,) καβάλα σε ένα μουλάρι που τον φώναζαν Μάρκο...
  • Γάμος στη Φτέρη μέσα στον Εμφύλιο

    Γάμος στη Φτέρη μέσα στον Εμφύλιο    Αφήγηση Ιωάννη Καραγιάννη και Δημήτρη Αρκούδα +   Είμαστε στο καλοκαίρι του 1948 μέσα στον Εμφύλιο!! Μέσα στη φτώχεια και την καταστροφή!!!!! Η ζωή όμως συνεχίζετε, και στη Φτέρη γίνεται αρραβώνας.!!!! Ο Φτεριώτης Χαράλαμπος Γεωργόπουλος (Αι’λο-Χαράλαμπος το παρατσούκλι του, και το σπίτι του ήταν το τελευταίο στο δρόμο για την Άνω Φτέρη) αρραβώνιαζε την αδελφή του Ανθούλα με κάποιον από τον Μώλο. Το γλέντι γίνεται στο σπίτι του Αι’λο-Χαράλαμπου στον Κλειτσό ( τότε ο κόσμος για να πάει στήν Ανω Φτέρη πήγαινε απο το μονοπάτι στον Κλειτσό )   Παρ' όλες τις άσχημες συνθήκες, το...
  • Ο αφελής ζήτουλας στη Γερμανία του 1960-1962

    Ο αφελής ζήτουλας στη Γερμανία του 1960-1962                       (Φτέρη, καφενείο Καραγιάννη 25/1/2017)     Βρισκόμαστε καταμεσής του Χειμώνα και οι λιγοστοί χωριανοί που συναθροίζονται στο μοναδικό καφενείο του χωριού βρίσκουν την ευκαιρία για λίγες αναδρομές – αφηγήσεις απ’ τα παλιά.   Μεταξύ των άλλων τό ’φερε η κουβέντα, πού αλλού, και για τα μνημόνια, τη Μέρκελ, τον Σόιμπλε, τον γερμανικό λαό, πως κατάφερε μετά δυο καταστροφικούς παγκόσμιους πολέμους, που προκάλεσε η ίδια, να είναι και πάλι ηγέτιδα δύναμη στην Ευρώπη κ.λπ.   Κατά γενική διαπίστωση αυτό το οφείλει στην νοοτροπία του λαού της, που αγαπάει την πατρίδα του και είναι νομοταγής και πειθαρχημένος.   Οπότε, ως πιο ειδήμων της παρέας, ο ιδιοκτήτης του καφενείου...
  • Χρόνια δύστυχα – Χρόνια τυραννισμένα

    Χρόνια δύστυχα – Χρόνια τυραννισμένα       Αφήγηση Βασίλειος Δημ.Σταμοκώστας     Θα μπορούσε κανένας να ονοματίσει τα κατοχικά και μετακατοχικά χρόνια με, πέραν των άλλων, τους βαρείς χειμώνες, και με αφορμή τις φετινές πολικές θερμοκρασίες.   Χαρακτηριστικά θυμάμαι το Χειμώνα του 1945, όντας 8 χρονών, που περίπου το 75% των σπιτιών και αχυρώνων του χωριού είχαν γίνει στάχτη κατά την πυρπόληση των χωριών από τους Γερμανούς στις 15/8/1944.   Τι απελπισία, τι καημός, τι αγανάκτηση, για τους ολετήρες της ζωής των δύστυχων κατοίκων της Δυτικής Φθιώτιδας και της Ελλάδας μας γενικότερα.   Τι να προλάβει ο καθένας να συμμαζέψει από γεννήματα. Τριφυλλοσπόρια, καλαμπόκια,...
  • Θέρος και αλώνισμα στη Φτέρη

    Θέρος και αλώνισμα στη Φτέρη        Αφήγηση Κων/νος Βασ.Τσίφτης Την εποχή που υπήρχαν οι πατόζες, ο θερισμός γίνονταν μόνο με το χέρι. Με τα δρεπάνια!!!!Τότε καλλιεργούνταν όλα τα χωράφια που είχαν οι κάτοικοι της Φτέρης παντού. Έσπερναν σιτάρια όχι μόνο στα χωράφια του κάμπου αλλά ακόμα και στην Ανω Φτέρη. Σήμερα όλα αυτά τα χωράφια, αν δεν έχουν ήδη γίνει δάσος, σίγουρα είναι εδώ και πολλά-πολλά χρόνια ακαλλιέργητα!!!!Ο πατέρας μου έσπερνε σιτάρι περίπου τα 4-5 στρέμματα από το χωράφι μας στην άνω Φτέρη (σε πρόσφατο τοπογραφικό διαπίστωσα ότι είναι περίπου 10 στρέμματα. Ίσως το μεγαλύτερο κτήμα στην Ανω Φτέρη!!) Έσπερνε...
  • Το συσσίτιο στο Δημοτικό σχολείο της Φτέρης

    Το συσσίτιο στο Δημοτικό σχολείο της Φτέρης              Αφήγηση Κων/νος Βασ.Τσίφτης Σεπτέμβριος του 1965 που πήγα στην Α΄ Δημοτικού!!! Πού αλλού?? Στο 3θέσιο Δημοτικό Σχολείο της Φτέρης, που είχε τότε 108 παιδιά!!!! Κάθε μέρα πηγαίναμε στο σχολείο έχοντας μέσα στην τσάντα μας και από ένα κυπελάκι με χερούλι. Ήταν τσίγκινο ή εμαγιέ!!! Βλέπετε τότε δεν υπήρχαν τα πλαστικά!! Στο κυπελλάκι αυτό, η μαγείρισσα του σχολείου, η Κουκούλη Τασία, μας έβαζε το πρωϊνό μας, που πότε ήταν γάλα και πότε τσάϊ του βουνού. Τα είχε βράσει πρωΐ - πρωΐ στο μαγειρείο που ήταν στο Βόρειο μέρος της Δυτικής αίθουσας του σχολείου, προς τη μεριά του Αη-Βασίλη. Το τσάϊ πίνονταν. Το...
  • Τα σκατζοχέρια

    Τα  σκατζοχέρια                    Αφήγηση  Ιωάννης Η. Καραγιάννης     Είχα μια σκύλα που είχε ειδικότητα στα σκατζοχέρια. Την λέγαμε Tσιτσιολίνα γιατί κουνιόταν πολύ. Όταν έβρισκε τον σκαντζόχοιρο τον γκλαφούναγε και δεν τον άφηνε να βγει απ τη φωλιά του. Πήγαινε λοιπόν η γυναίκα μου η Ρωξάνη, με ένα κουβά πλαστικό ,τον έπιανε και τον πέταγε στη καρότσα του αγροτικού  αυτοκινήτου για να μην μπορεί να φύγει.Ένα βράδυ έβγαλε 6 εκεί πίσω από το  σπίτι μου. Δεν μας άφηνε να κοιμηθούμε η μαγκούφα… Την άλλη μέρα ήρθαν κάτι γύφτοι στη Φτέρη και πούλαγαν πεπόνια. - Άμα σου δώσω 6 σκατζοχέρια, πόσα πεπόνια θα μου δώσεις?  λέει η Ρωξάνη. Γυάλισε το μάτι του γύφτου μόλις άκουσε για σκατζοχέρια. - Θα σου δώσω πολλά λέει ο γύφτος… -...
  • Το … δεκαρολόϊ

    Το … δεκαρολόϊ !!!!                                       Αφήγηση Κων/νος Βασ.Τσιφτης Πρίν λίγο καιρό, αποφάσισα να τακτοποιήσω το υπόγειο του σπιτιού μου στη Φτέρη, γιατί ήταν «πλίνθοι και κέραμοι ατάκτως ερριμμένοι»!!!! Ανοίγοντας μιά από τις πολλές χαρτοκούτες, για να δώ τι έχει μέσα, βρήκα ένα μικρότερο χάρτινο κουτί, από κουραμπιέδες Υπάτης «Κεραμίδα», σχεδόν γεμάτο με …. δεκάρες και εικοσάρες!!!! Έμεινα αποσβολωμένος να τις κοιτάζω. Γυάλιζαν στο φώς που τις χτυπούσε!!! Ήταν απομεινάρι της παιδικής μου ηλικίας. Όταν μικρό παιδί έπαιζα με τα άλλα παιδιά δεκαρολόϊ, ανάμεσα στα κυπαρίσσια της Φτέρης δίπλα στη Ηρώο. Η σκέψη μου γύρισε πολλά χρόνια πίσω. Στις αρχές της 10ετίας του 1970. Εκείνη την εποχή όλα τα παιδιά του χωριού, είχαμε και παίζαμε με σιδερένιες μπίλιες από ρουλεμάν ή μεγάλους γυάλινους βώλους. Όσο...
  • Ο Σινεμάς

    Ο Σινεμάς                                              Αφήγηση Κων/νος Βασ.Τσίφτης Από τις αρχές της 10ετίας του 60, μέχρι περίπου τις αρχές της 10ετίας του 80, στη Φτέρη, κάθε Σαββατόβραδο είχε κινηματογράφο!!! Στο καφενείο του Καραγιάννη έπαιζαν κινηματογράφο οι Ντζουναίοι. Τα αδέρφια Κων/νος και Βασίλης Ντζούνας, από τη Σπερχειάδα. Ο ένας έπαιζε στη Φτέρη και ο άλλος πήγαινε στην Παλιοβράχα. Το επόμενο Σαββατόβραδο άλλαζαν χωριό. Τους θυμάμαι που έρχονταν με ένα τρίκυκλο λαδί χρώματος, μοτοσακό Zundapp, που στην καρότσα του είχαν την κινηματογραφική μηχανή και τις ταινίες σκεπασμένες με ένα μουσαμά. Αργότερα έρχονταν με ένα κίτρινο VW κλειστό (κλούβα). ¨Όπως έμπαινε το αυτοκίνητο στο χωριό φώναζε από το μεγάφωνο το έργο που θα έπαιζε, τα ονόματα των πρωταγωνιστών και την ώρα έναρξης. Έστηνε τη μηχανή πάντα, σ΄ένα τραπέζι μπροστά από το ψυγείο του...
  • Η … κατ’νάρα !!!!!!

    Η … κατ’νάρα !!!!!! (εικόνες και μνήμες από τη Φτέρη των 10ετιών 1960 & 1970)                       Αφήγηση Κων/νος Βασ.Τσίφτης Ο Κυρτσο-Μήτσος ήταν Φτεριώτης. Κυρίτσης Δημήτριος ήταν το όνομά του. Ήταν ένας φτωχός γεράκος, κοντός με μουστάκι και τραγιάσκα, κι ένα κόκκινόμαυρο σακκούλι κρεμασμένο στον ώμο του, από το οποίο πάντα φαινόταν η λαβή μιας κλαδευτήρας. Θυμάμαι που πάντα φορούσε λαστιχένια παπούτσια. Πότε γαλότσες και πότε (όταν ήταν στεγνός ο τόπος), κοντά μέχρι τον αστράγαλο. Αυτός έμενε στον Κυρτσο-μαχαλά, ψηλά το χωριό και είχε λίγα γίδια (20-25 μαζί και 2-3 τράγους) που τα έβγαζε κάθε μέρα για βοσκή. Φτωχό, αγροτικό κυρίως χωριό η Φτέρη, που έσφυζε όμως από ζωή. Βέβαια υπήρχαν και οικογένειες που...
  • Ο ….. Τσιλιμπόκας

    Ο ….. Τσιλιμπόκας                       Αφήγηση Κων/νος Βασ.Τσιφτης     «Μπροστά πάει ο Λαγγοράνης, πίσω ο Τσιλιμπόκας!!! Αϊντε τιριντάχ – τιριντάχ- τιριντάχ !!! Πρρρρ - Πρρρρρ!!!!! Α, στο διάλο Τσιλιμπόκα !!!!» Φτέρη. Πρώτα χρόνια της 10ετίας του 1970. Εκείνη την εποχή, στη Φτέρη υπήρχαν πάρα πολλά παιδιά. Πέρα από αυτά που πήγαιναν στο (εξατάξιο) Γυμνάσιο και κάθε μέρα γέμιζαν ένα λεωφορείο 32 θέσεων, στο Δημοτικό Σχολείο του χωριού φοιτούσαν πάνω από 80 παιδιά!!! Το παιχνίδι στην Πλατεία του χωριού κάθε απόγευμα, κρατούσε μέχρι αργά το βράδυ. Τουλάχιστον μέχρι να βαρεθούμε ή μέχρι να πέσει το σκοτάδι, ώστε να μην είναι δυνατή η συνέχειά του. Τα παιχνίδια που παίζαμε: κυνηγητό, κρυφτό, Indeal, γουρούνα, σκατόλια, τσελίκα και φυσικά μπάλα. Πολλή μπάλα...
  • Κάποτε τ΄ Αη-Γιαννιού !!!

    Κάποτε τ΄ Αη-Γιαννιού !!!                               Αφήγηση Τσίφτης Βασ.Κω/νος       - Καλησπερά-να σου Για- βρέ Γιάννο μου!!!! - Καλώς τα παλληκάρια !!! ……. ……. ……. Τ΄ Αη-Γιαννιού αύριο !!! Τελειώνει το 12ήμερο κι αρχίζουν τα σχολεία. Η μνήμη γυρίζει αρκετά χρόνια πίσω. Σα σήμερα το βράδυ, τα παιδιά της Φτέρης πήγαιναν στα σπίτια που είχαν Γιάννη και τραγουδούσαν το Γιάννο, δηλαδή τα κάλαντα που άρχιζαν με το παραπάνω δίστιχο. Τώρα πλέον δεν πάει κανένας !!! Χάθηκε και αυτό το έθιμο μέσα στο χρόνο!!! Κρίμα !!!!! Αυτά τα κάλαντα ήταν ιδιόρρυθμα. Παρ΄όλο που προσπαθώ να τα θυμηθώ, θυμάμαι μόνο κάποιο μικρό απόσπασμα. Τέλος πάντων, το να ψάξω να τα βρώ ολοκληρωμένα, είναι μια άλλη ιστορία. Πρόπερσι μόνο, τέτοια μέρα, που είμαστε 3-4 άτομα στο καφενείο και πίναμε τσίπουρα,...
  • Ο αρκουδιάρης !!!

    Ο αρκουδιάρης !!! Αφήγηση Κων/νος Βασ.Τσίφτης     Ήρθε στο χωριό ο αρκουδιάρης Ένας μαύρος γύφτος ξεδοντιάρης…….   Πέρασαν τόσα χρόνια από τότε, που δε θυμάμαι πλέον, αν ήταν πράγματι ξεδοντιάρης!! Σίγουρα πάντως, ήταν γύφτος!! Μαυριδερός, με τραγιάσκα, άσπρο μουστάκι στριφτό, πουκάμισο από αλατζά, γιλέκο καφέ (δεν ξέρω αν ήταν από τη βρώμα ή αν ήταν το χρώμα του) και παντελόνι στενό με κοφτές τσέπες (χασάπικες). Ηταν αμέσως μετά την Πρωτοχρονιά και πρίν αρχίσουν τα σχολεία. Ετος?? Περίπου στο 1967-1970!!! Μπήκε στο καφενείο του Καραγιάννη Ηλία, κρατώντας στο ένα χέρι την άκρη της αλυσίδας που ήταν τυλιγμένη γύρω από ένα ματσούκι (για να κρατάει σε...
  • Το καρέλι του Γρηγόρη Καραγιάννη

    Το καρέλι του Γρηγόρη Καραγιάννη (Ή αν θέλετε «Κανένα πρόβλημα δεν είναι άλυτο!!»)                                  Αφήγηση Κώστας Τσίφτης   Φτέρη. Αρχές της 10ετίας του 1970. Ο δρόμος για τον Κλειτσό δεν είχε ακόμα γίνει. Για να πάς εκεί πεζός ή με ζώο, υπήρχαν 2 δρόμοι. Ο ένας, από το Ανατολικό μέρος της συνοικίας, περνώντας το Αρκουδόρεμα πάνω από το παλιό ξύλινο γεφύρι (υπάρχει ακόμα !!!!!) και ο άλλος, από το Δυτικό μέρος της συνοικίας, κατεβαίνοντας στο ρέμα πίσω από την εκκλησία και αναβαίνοντας το παλιό πέτρινο καντερίμι, μπροστά από τη βρύση της Μάρως. Ο Κώστας Παπαφωτίου ήθελε να ανακαινίσει το παλιό πατρικό του σπίτι (του Θανασούλα), που βρισκόταν προς το Δυτικό μέρος του Κλειτσού, δίπλα στο σπίτι του Πετσάλα. Υπήρχε όμως ένα αξεπέραστο για την εποχή πρόβλημα!!!!!! Πώς θα...
  • Θα το φοράω κάθε Κυριακή

    Θα το φοράω κάθε Κυριακή Αφήγηση Γιάννης Η. Καραγιάννης Βρισκόμαστε γύρω στο 1963-64.Στο καφενείο βρίσκεται η γνωστή πελατεία της Φτέρης και η ώρα περνά με καφε,τσιπουρο ,δηλωτή και συζήτηση επί παντός επιστητού. Σε ένα τραπεζάκι κάθετε ο Στέλιος ο Σταμοκωστας 85-87 χρονών τότε.Ο Στέλιος ήταν αγρότης ,είχε και αμπέλια στο καμπο,και μάλιστα επειδή είχε κάνει και στην Αμερική ,ήταν ο πρώτος που είχε φέρει κλήματα όταν είχε επιστρέψει στη Ελλάδα από ποικιλίες που δεν υπήρχαν τότε στη περιοχή. Είχε φτιάξει μόνος του ένα αυτοσχέδιο τσιμπούκι για να καπνίζει το καπνό του,που σημειωτέον οι...
  • Η κουσκούτα και ο λαγός

    Η κουσκούτα και ο λαγός                      Αφήγηση Δημήτριος Βασ.Θραψίμης Βρισκόμαστε γύρω στο 1940 Σεπτέμβριο μήνα περίπου εποχή που γινόταν η συλλογή του τριφυλόσπορου.Στη Φτέρη αλλά και στη ευρύτερη περιοχή εκείνη την εποχή ο τριφυλόσπορος είχε πολύ κουσκούτα.Η κουσκούτα είναι ένα ζιζάνιο που ήταν δύσκολο να την καταπολεμήσουν οι αγρότες εκείνη την εποχή και η παρουσία της μείωνε ανάλογα την αξία του παραδιδόμενου τριφυλοσπορου και αν υπήρχε σε μεγάλη ποσότητα δεν τον παραλάμβαναν καθόλου..Υπόψη ότι ο τριφυλόσπορος ήταν ένα προϊόν που απέφερε ένα ικανοποιητικό εισόδημα στους αγρότες εκείνη την εποχή.Η συγκέντρωση του σπόρου γινόταν στη Λαμία σε συγκεκριμένα σημεία οπού υπήρχαν γεωπόνοι υπάλληλοι της...
  • Επικίνδυνα Παιδικά Παιχνίδια

    Επικίνδυνα Παιδικά Παιχνίδια. Αφήγηση Τσίφτης Κώστας Φτέρη. Τέλος 10ετίας 1960 - Αρχές 10ετίας 1970. Περίπου 20 χρόνια από το τέλος του Εμφυλίου. Επταετία. Ό,τι πολεμικό υλικό υπήρχε – και υπήρχε αρκετό - κρυμμένο σε αχυρώνες, χατήλια και υπόγεια, ο κόσμος επειδή φοβόταν, το πετούσε στα σκουπίδια. Στο χωριό 2 ήταν τα σημεία που τα πετούσε. Το ένα ήταν η «Πουρνάρα» πίσω από τα Παραπεραίϊκα προς τα Μετόχια (πίσω από το σπίτι του Νταλιάνη Νίκου) και το άλλο στη «Σάρα», πίσω από την εκκλησία (εκεί που ήταν παλιότερα τα σφαγεία). Πιτσιρικάδες εμείς με κοντά παντελόνια και το λάστιχο (σφεντόνα) στην...
  • Μαζέψτε τις να μην πεδικλωθώ

    Μαζέψτε τις να μην πεδικλωθώ…..                              Αφήγηση Κώστας Τσίφτης   Φτέρη. Αρχές 10ετίας 1980. Χειμώνας στο καφενείο του Καραγιάννη. Γύρω από την ξυλόσομπα καθόμαστε 6-7 άτομα, μεταξύ των οποίων και δύο (οι Γ.Κ. και Χ.Μ.) οι οποίοι είχαν μια έντονη και μεγάλη συζήτηση, περί …….. γυναικών και σχετικά με την ερωτική τους δραστηριότητα !!!! Σε μια καρέκλα καθόταν η Καραϊνου Λένη (γιαγιά του Ηλία), η οποία δεν μιλούσε, γιατί πότε παρακολουθούσε την τηλεόραση και πότε την … έπαιρνε ο ύπνος!!! Το βέβαιο όπως αποδείχτηκε αργότερα, ήταν ότι παρακολουθούσε και τη συζήτηση αυτών των 2!!! Κάποια στιγμή επειδή είχε πέσει η φωτιά στη σόμπα, η γιαγιά σηκώθηκε, πήγε και πήρε ένα ξύλο και γύρισε να το ρίξει στη σόμπα. Επειδή αυτοί οι 2 που είχαν την τόσο «φλογερή»...

tabouΗ γιορτή του Μιχάλη Γ. Τάμπου, το γραμμόφωνο, η κότα, το τσίπουρο και το ποδήλατο.

1956-1957 είμαστε συμμαθητές στην τελευταία τάξη, την ογδόη, στο Γυμνάσιο Σπερχειάδας, Βασ. Δ. Σταμοκώστας, Μιχ. Γεωρ. Τάμπος και Γεώρ. Κων. Μπαλέσσας.
Ο γράφων έχει ξεμείνει από όλη την παλιά φρουρά των φτεριωτών, γύρω στα 45 παιδιά, άλλοι τελείωσαν, άλλοι διέκοψαν, άλλοι πήγαν στη Λαμία και άλλοι στο ιδιωτικό Μακρακώμης.
Η παλιά θορυβώδης ζωή στη συνοικία των φτεριωτών (Παγκράτι την είχαμε ονομάσει) ,στο δυτικό άκρο της Σπερχειάδας, έπαψε να υπάρχει. Ξέμεινα εγώ, ο Τάκης Γεωρ. Κολοκύθας, ο Μήτσος Κ. Σταμοκώστας (Μητρήνας το παρατσούκλι), αν δεν κάνω λάθος, και μερικοί νεώτεροι: Γιάννης Ηλ. Καραγιάννης, Ευάγ. Κων. Κύρκος, Ιωάν. Γεωρ. Κοντογιάννης, Νικ. Βάγια Κύρκος και μερικοί άλλοι που μου διαφεύγουν.
Έχει προηγηθεί η αποβολή μερικών από το Γυμνάσιο Σπερχειάδας γιατί συνελήφθησαν εν ώρα μαθημάτων να έχουν κάνει σκασιαρχείο και να παίζουν χαρτιά σ’ ένα τύποις μαγαζάκι του Αλέκου Καλαντζή στο βόρειο άκρο και επί του αμαξιτού δρόμου Σπερχειάδας – Μακρακώμης, το οποίο απ’ έξω έγραφε: ΕΞΟΧΙΚΟΝ: Ούζο – τσιγάρα και καφές, δροσάτες λεμονάδες. Αλέκος Καλαντζής.
Αξίζει να σημειώσω ότι η μαθητική αυτή κοινότητα των Φτεριωτών είχε διατυπώσει έντονα το στίγμα της τόσο στην Κοινότητα του Γυμνασίου, όσο και στην Κοινωνία της Σπερχειάδας.
Όπως μου εξομολογούνταν στα μετέπειτα χρόνια παλιοί συμμαθητές, αλλά και κάτοικοι της Σπερχειάδας, μας έβλεπαν με κάποιο «δέος». Μπροστάρηδες στις γυμναστικές επιδείξεις, στα αγωνίσματα, στις σάλπιγγες και τα ταμπούρλα, μπροστάρηδες στα ψαλτήρια, μπροστάρηδες στη μπάλα - είχαμε κάνει δική μας ποδοσφαιρική ομάδα - μπροστά στις κλεψιές, στα σκασιαρχεία, στη χαρτοπαιξία, στις κομπίνες αλλά γενικά και στα μαθήματα! Μια ζώσα περίεργη φυλή μέσα σ’ ένα σύνολο 600 περίπου παιδιών που αριθμούσε τότε το Γυμνάσιο Σπερχειάδας, (κατά τα πρώτα 6-7 χρόνια της 10ετίας του 1950), το μοναδικό της δυτικής Δυτικής Φθιώτιδας.
Προσωπικά θυμάμαι στο χωριό κατά τις Κυριακές ότι έψελνα δίπλα με τον αείμνηστο Νικόλαο Μακρή και σε ηλικία 12-13 ετών μου έδωσε, μια φορά, ο μπαρμπα-Θανάσης, ο Ψάλτης, να πω τον Απόστολο. Την τακτική αυτή την εφάρμοζε εκ περιτροπής ο μπαρμπα-Θανάσης Σκαραφίγκας σε όλους εμάς που πλησιάζαμε στο ψαλτήρι: Δημ. Θραψίμη, Ευαγ. Μακρή, Γεώρ. Πλιάτσικα, Κων. Ευσταθίου κ.ά.
Μας είχαν μάθει, οι τότε γυμνασιόπαιδες, τους περισσότερους με τα μικρά μας ονόματα, καθώς και με τα παρατσούκλια μας. Όταν στα μετέπειτα χρόνια συναντιόμασταν και ρωτούσαν για την τύχη του καθενός, μας αποκαλούσαν με τα παρατσούκλια μας.
Επειδή λοιπόν είμαστε και συμμαθητές με τους παραπάνω συγχωριανούς, κατέφυγα για παρέα εκεί, οι οποίοι διέμεναν στο βορινό μέρος της κωμόπολης. Για καλή μου τύχη ο Γιώργος Μπαλέσσας ήταν άριστος μαθητής και οι επαφές μου, καίτοι αραιές, με ωφέλησαν πολύ.
Η απουσία της θορυβώδους παλιοπαρέας των Φτεριωτών και η σύνδεση με τα δυο παιδιά , μου έδωσε την ευκαιρία ν’ αναλογιστώ στα σοβαρά την αναζήτηση της τύχης μου μέσα από τις γυμνασιακές μου σπουδές. Έσκυψα απερίσπαστος πάνω στα μαθήματα και αντάμωνα με το Γιώργο όταν είχα κάποιες απορίες ή κάναμε βόλτες και συζητούσαμε για θέματα του επαγγελματικού μας προσανατολισμού. Κατάφερα μέρα με τη μέρα με επισταμένη μελέτη των μαθημάτων μου και με τη διοχέτευση των αποριών μου στο Γιώργο, να περιορίσω σημαντικά τις ελλείψεις μου.
Στο σημείο αυτό θέλω να προσθέσω κάτι το προσωπικό: Μετά την αφυπηρέτησή μου από την Αεροπορία, που είχα πάρει την ειδικότητα του Ραδιοτηλεγραφητή, αποδύθηκα στην προσπάθεια εξεύρεσης βιβλίων για να πάρω το πτυχίο του Ραδιοτηλεγραφητή στο Υπουργείο Συγκοινωνιών και Επικοινωνιών. Τα βιβλία αυτά διατίθεντο αποκλειστικά – αυστηρά και μόνο στους σπουδαστές των ιδιωτικών σχολών που λειτουργούσαν τότε και όχι στα βιβλιοπωλεία (δεν υπήρχαν τότε δημόσιες σχολές τύπου ΚΑΤΕΕ ή ΤΕΙ ή ΙΕΚ). Και κατέφυγα στο Γιώργο για βοήθεια, που ήταν φοιτητής (θυμάμαι έμενε στην οδό Χέϋδεν), ο οποίος μου προμήθευσε ένα σπουδαίο σύγγραμμα καθηγητού της σχολής του, ονόματι Γιαννόπουλου, την Ηλεκτροτεχνία, μεγάλο σε μέγεθος, αλλά προσιτό στη μελέτη βιβλίο, πράγμα που με διευκόλυνε τα μέγιστα, καθώς και ένα άλλο που προμηθεύτηκα από έναν ταγματάρχη των διαβιβάσεων, που αφαίρεσε από τη σχολή ασυρματιστών στο Χαϊδάρι, όπου δίδασκε, την Ασυρματολογία. Ο ταγματάρχης λεγόταν θυμάμαι Γιαννάκης και ήταν από χωριό των Ιωαννίνων και γνώριζε από φτώχεια και επαρχία (είχαμε γνωριστεί στο εστιατόριο Κανάρια τέρμα Αμπελοκήπων). Δεν συζητώ για τον κανονισμό Ραδιοεπικοινωνιών, που ο θείος μου Σταύρος επιστράτευσε όσες υψηλές γνωριμίες είχε, για να τον προμηθευτώ τελικά από το αρμόδιο τμήμα του Υπουργείου Συγκοινωνιών και Επικοινωνιών. Για δε τα Αγγλικά, ας είναι αναπαυμένη η ψυχή μιας Κυρίας Ανδρεοπούλου (Δ/ντριας παραρτήματος Αμπελοκήπων IAS=Ινστιντούτου Αμερικανικών Σπουδών) που μου έδωσε το ελευθέρας να παρακολουθώ, όσα τμήματα, και όσες ώρες θέλω, τα μαθήματα όλων των τάξεων με τα ίδια λεφτά! Σημειώνω ότι στο γυμνάσιο Σπερχειάδας δεν υπήρχε στο πρόγραμμα των μαθημάτων, διδασκαλία ξένης γλώσσας, πλην των λατινικών που ήταν υποχρεωτική σε κλασικό γυμνάσιο!
Η παρούσα αναφορά ας αποτελέσει ένα φόρο τιμής κι ευγνωμοσύνης στη μνήμη τους.
Μικρό διάλειμμα: Όταν έγινα υπάλληλος στον ΟΤΕ και λειτούργησε λέσχη φαγητού για το προσωπικό – ήταν θυμάμαι στην οδό 3ης Σεπτεμβρίου – θέλησα σε μια από τις συναντήσεις μας, να κάνω το τραπέζι στο Γιώργο και τον πήγα εκεί και για φθηνότερα! Όταν ήρθε το γκαρσόν να πάρει παραγγελία, και απευθύνθηκε στο Γιώργο τι θα πάρει, εκείνος του είπε: Μπ’σκάρ μι φασούλια! Κολόνα - ακούνητο το γκαρσόν. Και επαναλαμβάνει ο Γιώργος «σε άπταιστα Αγγλικά»: Σ’ ούπα, μπ’σκάρ μι φασούλια»! Επειδή φαίνεται ότι το γκαρσόν δεν ήξερε τα αγγλικά της Ρούμελης, επενέβην εγώ σε ρόλο διερμηνέα και αποσαφήνισα την κατάσταση!
Ερχόμαστε τώρα στο θέμα μας, στη γιορτή του Μιχάλη Τάμπου:
Στις 7 Νοεμβρίου, το απόγευμα, μας λέει ο Μιχάλης Τάμπος: Παιδιά αύριο γιορτάζω, είστε να πάμε στη Φτέρη το βράδυ με ενοικιασμένα ποδήλατα από τον μπαρμπα-Μήτσο τον Κουτουρλό και να τραβήξουμε ένα γλέντι με το γραμμόφωνό μου; Θα διαβάσουμε πρώτα για την άλλη μέρα και το βράδυ’ άμα νυχτώσει, παίρνουμε τα ποδήλατα και πάμε. Θα γυρίσουμε πάλι τη νύχτα και θα είμαστε το πρωί παρόντες στα μαθήματα να μην πάρουμε και απουσίες.
Κάνω εδώ παρένθεση και διευκρινίζω ότι, μετά την αποχώρηση της παλιοπαρέας από την προηγούμενη χρονιά, εφάρμοσα ένα σύστημα: Να μην κάνω σκασιαρχείο στη διάρκεια της κανονικής χρονιάς και να απουσιάζω μόνο το τελευταίο, πριν τα διαγωνίσματα, 10ήμερο 1ου και 2ου εξαμήνου,. Είχα πολύ καλά αποτελέσματα. Διάβασμα 15 ώρες τουλάχιστο το 24ωρο με κέντρο βάρους τα μαθήματα που με ενδιέφεραν ιδιαίτερα τα λεγόμενα τότε πρωτεύοντα, αλλά και γενικότερα. Κλείνει η παρένθεση.
Ήρθε η επομένη, η 8η Νοεμβρίου, επαναβεβαιώσαμε τη συμφωνία οι τρεις, πήγαμε στον μπαρμπα-Μήτσο, τον «ποδηλατά», του είπαμε ποια ποδήλατα προτιμάμε, συμφωνήσαμε και το ποσό και κατά τις 9 το βράδυ φύγαμε για τη Φτέρη.
Αφήσαμε τα ποδήλατα στο σπίτι μου που ήταν κοντά στην πλατεία γιατί δρόμος για τον Κλειτσό για ποδήλατα δεν υπήρχε. Φθάσαμε στο σπίτι του Μιχάλη και βρίσκουμε τους γονείς του να έχουν πέσει για ύπνο. Αναστατώθηκαν, χάρηκαν, αιφνιδιάστηκαν οι άνθρωποι που ο μοναχογιός τους ήρθε με τους φίλους του στο σπίτι του να γιορτάσει. Με τι άλλο; με μια κότα απ’ το κοτέτσι – ρεύμα και ψυγεία στο χωριό τότε ήταν άγνωστα. Πάει η θειά Μαρία στο κοτέτσι, πιάνει μια κότα απ’ την κούρνια, τη σφάζει και ανάβει τη φωτιά να ζεστάνει νερό, να τη μαδήσει και και εν συνεχεία να τη βράσει με τίποτε άλλο για να φάνε και να ευχαριστηθούν τα φιλαράκια, τα τελειόφοιτα γυμνασίου.
Η όλη διαδικασία απαιτεί χρόνο και για να μη χασομεράμε, ψάχνει ο Μιχάλης βρίσκει μερικές πλάκες (δίσκους) με τσάμικα και συρτά, βάζει το φωνόγραφο κοντά στο παραθύρι ν’ ακούγεται και απέναντι στο κέντρο, ότι απόψε γλέντι γίνεται στο Ταμπαΐικο!
Είναι η εποχή που ετοιμαζόμαστε να βγούμε στην κοινωνία, σύμφωνα με τα κρατούντα, ως ώριμοι και μορφωμένοι πολίτες, που μέσα στ’ άλλα θετικό γνώρισμα ήταν και η γνώση του χορού, που λάγκευε (σκιρτούσε) λίγο πολύ η καρδιά μας και για λίγη επίδειξη. Άρχισε το εγχείρημα της δοκιμής για τους δυο βασικούς χορούς που αναφέραμε (τσάμικο και συρτό), αλλά μετά από μερικά τραγούδια... «νηστικό αρκούδι μπορεί να χορεύει»;
Πάνω στο τζάκι είναι μια μπουκάλα με τσίπουρο, την οποία – δίκην λαγωνικού - ο Μπαλέσσας την άρπαξε, βγάζει το βούλι και καλή αρχή! Δεν άργησε να έρθει στο τσακίρ κέφι καθότι νηστικός και να χορεύει..., ο δε Μιχάλης βλέποντας ότι ο χώρος του δωματίου είναι μικρός για δοκιμαστικά τσαλιμάκια, χαλάει το κρεββάτι και τό βγαλε έξω. Στο σημείο τούτο θέλω να κάνω μια παρένθεση:
Ο Γιώργος κάθε πρωί πριν την προσευχή, ερχόμενος στο Γυμνάσιο περνούσε από την απέναντι ταβέρνα του Μητσόπουλου και αντί για γάλα ή τσάι ή καφέ έπινε ένα κατοστάρι κρασί (100 δράμια = 300 γραμμάρια περίπου). Ερχόταν έτσι στα ζύγια του 100 τοις 100! Αποκτούσε αξιοθαύμαστη διαύγεια! Κατέθετα τον θαυμασμό μου για τούτο! Αναγκάστηκε η φιλόλογος - («μάνα» και καθηγήτριά μας) - Κούλα Μπενίση - ν’αγιάσουν τα κοκκαλάκια της εκεί που είναι - να του απονείμει τα εύσημα, επιλέγοντας, μεταξύ των 40 παιδιών του 2ου τμήματος της τάξης, να διαβάσει μια έκθεσή του με μόνα 20 αρχαία γνωμικά: Ένα στον πρόλογο, 17 στο κυρίως θέμα, και 2 στον επίλογο. Βοηθήματα; Ένα περιοδικό: Η Μαθητική Εστία με φιλολογικά θέματα, ερχόταν δυο φορές το μήνα, αν θυμάμαι καλά, έναντι δυο δραχμών δαπάνης έκαστο.
Ο μαθηματικός όταν δίδασκε το παρακάτω μάθημα, έγραφε το σχήμα ή τον τύπο της άσκησης στον πίνακα και προκαλούσε τους δυο τρεις πρώτους στα μαθηματικά αν μπορούν να την λύσουν. Όταν δεν σήκωνε χέρι κανένας, τότε φώναζε: Έλα Μπαλέσσα επάνω: Σηκωνόταν ο Γιώργος να πάει και άρχιζε πάντα με τη λέξη: Λοιπόν, και βαδίζοντας αργά έλεγε τη σκέψη της λύσης, φθάνοντας δε στον πίνακα ξεκινούσε να την γράφει και να την λύνει, την οποία εμείς και επεξηγηματικά αντιγράφαμε μετά. Δεν υπήρχαν τότε ιδιωτικά φροντιστήρια στην επαρχία. Το σπουδαίο ήταν: Ό,τι βαθμό θα έπαιρνες στο Γυμνάσιο, τον ίδιο θα έπιανες και στο Πανεπιστήμιο. Κλείνει η παρένθεση.
«Σημειώνεται ότι ο πατέρας του Γιώργου ο μπαρμπα-Κώστας και ο πατέρας του Μιχάλη ο μπαρμπα-Γιώργος ήταν κτίστες της πέτρας κυρίως και συνεταίροι, οι οποίοι με το μυστρί και το σφυρί έβγαζαν αξιοπρεπώς μεν, φτωχικά δε, το ψωμάκι τους. Μάλιστα ο πατέρας του Μιχάλη, φιλοσοφώντας λίγο τη ζωή έλεγε: «Δεν έχεις λεφτά, θάνατον πατήσας, έχεις λεφτά, ζωήν χαρισάμενος»!
Επανερχόμαστε στα της γιορτής του Μιχάλη. Η κότα αργεί να βράσει, είναι μεγάλη και σκληρή και ώσπου να μπει και το ρύζι «ζήσε Μάη μου»! Το κέφι συνεχίζεται με ξεροσφύρι τσίπουρο και ο μπαρμπα-Γιώργος συνιστά αυτοσυγκράτηση. Πως θα φθάσετε πέρα!
Κατά τις 1-2 η ώρα εδέησε ο Θεός λέει η κυρά Μαρία: «Άι πιδιά τώρα, ιλάτι απού δω». Πάμε στο κουζινάκι κι αρχίζουμε το φαΐ: Η κότα δύσκολα μασιέται, δεν πρόλαβε να βράσει καλά. Ποιος ξέρει η δόλια πόσα χιλιόμετρα έκανε την ημέρα στη μεγάλη αλάνα του Τάμπου να βρει καμιά ακρίδα να φάει! Το ίδιο και το ρύζι. Λίγο σκληρό στα δόντια! Λόγω εξάντλησης και τσιπουροποσίας, τα καταβροχθίσαμε.
Ε! Να μη συνεχίσουμε τώρα, το χορό; Χορτάτοι άνθρωποι. Ο Γιώργος έβαλε χέρι και σ’ ένα δεύτερο μπουκάλι τσίπουρο και έχει αρχίσει να χάνει τα βήματά του. Βλέποντας ο μπαρμπα-Γιώργος, πατέρας του Μιχάλη, την δυσμενή εξέλιξη, παρεμβαίνει και μας εφιστά την προσοχή για το πως θα πάμε πέρα, θα σκοτωθούμε στο δρόμο!
Πράγματι εκεί κάπου αρχίσαμε να βλέπουμε την πραγματικότητα κι αποφασίσαμε να φύγουμε, ήταν ήδη η ώρα 4, όπως έδειχνε το ξυπνητήρι πάνω στο τζάκι.
Πήγαμε στο σπίτι μου να πάρουμε τα ποδήλατα, αθόρυβα, (είδα πάνω στα τσίγκια της κουζίνας και του χαγιατιού απλωμένες φθινοπωρινές φασουλιές που είχαν οι γονείς μου), και πήγαμε στην πλατεία. Το σκοτάδι είναι πραγματική πίσσα. Εκεί μου λένε τα παιδιά να πηγαίνω πρώτος, ως πιο έμπειρος στο ποδήλατο, και να χτυπάω συνέχεια το κουδούνι για να ακολουθούν αυτοί ασφαλέστερα. Λέμε: Δεν κάνουμε μια δοκιμή γύρω από την εκκλησία και μετά ξεκινάμε προς το Νεκροταφείο, όπου και θα οργανωθούμε καλύτερα κατά την κάθοδο μέχρι τον δρόμο στις Βρύσες, και από κει μετά είναι ευκολότερα.
Ξεκινάμε την προπόνηση γύρω από την εκκλησία κουδουνίζοντας και οι τρεις συγχρόνως. Αναστατώνονται τα σκυλιά της γειτονιάς, ανοίγει ο μπαρμπα-Βάγιας Καραγιάννης ένα παράθυρο, μας βρίζει: Έτσι κάνουν και τα γ’ μάρια, μας φωνάζει. Από κει ο Βασίλης Τσίφτης αμολάει μια τουφεκιά στον αέρα με το δίκαννο και μεις όπου φύγει φύγει. Εγώ, με το αεράκι που με πήρε, βρέθηκα σε αυξημένη ευθυμία κι αρχίζω κατεβαίνοντας προς το πηγάδι της πλατείας να τραγουδάω: «Απόψε φίλα με να με χορτάσεις, αύριο φεύγω και θα με χάσεις»... χτυπώντας συνάμα το κουδούνι, σύμφωνα με το πρόγραμμα! Προχώρησα τραγουδώντας και χτυπώντας το κουδούνι, χωρίς να ελέγχω αν ακολουθούν οι άλλοι, οπότε έφθασα στο Νεκροταφείο και σταμάτησα. Ψυχή δεν ακούγεται από πάνω! Τι να γίνονται άραγε τα παιδιά! Παρατάω το ποδήλατο και ξεκινάω προς αναζήτησή τους, οπότε ακούω: Βασίιλη Βασίιληη, έιι απαντάω. Γύρνα πίσω! Έχασα το ποδήλατο!!!
Μέγας είσαι Κύριε και θαυμαστά τα έργα σου! Πως είναι δυνατόν αφού ήταν καβάλα! Έρχεται ο Μιχάλης με βρίσκει μέσα στο πυκνό σκοτάδι: Δεν ξέρω τι έγινε, ποδήλατο δε φαίνεται πουθενά στο δρόμο, μου λέει. Περίμενε μια στιγμή, να ξυπνήσω τον μπάρμπα μου Βαγγέλη Τσιόγκα να μου δώσει ένα φακό (ήταν εκεί δίπλα το σπίτι του). Έρχεται ο Μιχάλης με τον φακό, προχωράμε, βρίσκομε το Γιώργο. Τι έγινε ρε Γιώργο; Δεν ξέρου ντιπ! Κάπ’ τσιούγκρισα, αλλά ιυτυχώς δε χτύπ’ σα!
Ερευνώντας με το φακό προσεκτικά το δρόμο, ανακαλύπτουμε το ποδήλατο πεσμένο και κομμένο στα δυο κάτω από το δρόμο, στο σπίτι του Κύρκου – Φάνη.
Κατόπιν συνεννόησης, περισσότερο με τον εορτάζοντα τώρα, συμφωνήσαμε να πάει στον μπάρμπα του Βαγγέλη να πάρει σύρματα από τις μπάλες του άχυρου, να δέσουμε το σπασμένο ποδήλατο (είχε σπάσει η περόνη και κόπηκε στα δυο γιατί είχε πέσει με φόρα ο Γιώργος πάνω στον τοίχο του Τσιρέκη, όπως ερχόταν από την πλατεία).
Δίνουμε τη λύση: Εγώ θα έβαζα το Γιώργο στο σκελετό του δικού μου και ο Μιχάλης στη σχάρα του δικού του θα φόρτωνε το σπασμένο ποδήλατο.
Πολύ δύσκολη και πολύ επικίνδυνη διαδρομή ιδιαίτερα στο επίμαχο σημείο από Νεκροταφείο μέχρι Βρύσες όπου υπάρχει μεγάλος κρημνός.
Πράγματι λόγω του βάρους, της μεγάλης κατηφόρας, του πυκνού σκότους και της επιβαρυμένης κατάστασης του Γιώργου, το εγχείρημα ήταν άκρως επικίνδυνο. Πέραν αυτών ήταν και ο Μιχάλης που δεν είχε πείρα επάνω στο ποδήλατο που τώρα είχε εχθρό και το σπασμένο ποδήλατο να κουβαλάει στη σχάρα και να χάνει την ισορροπία του!
Επιβιβάζω το Γιώργο στο δικό μου, ανεβαίνω και γω, τον αγκαλιάζω όσο μπορούσα σφιχτά και ξεκινάμε, με τον Μιχάλη ν’ ακολουθεί. Μόλις πιάσαμε την μεγαλύτερη κατηφόρα άρχισαν τα φρένα μου να μην πιάνουν λόγω βάρους) και χρησιμοποιούσα το αριστερό μου πόδι στο πίσω τροχό για φρένο. Εδέησε ο Θεός με μύριους κινδύνους και δυσκολίες να φθάσουμε στις Βρύσες, όπου ο δρόμος είναι ίσιος και φαρδύς.
Εκεί διαπιστώνω ότι το σπασμένο ποδήλατο είχε λασκάρει στα σημεία δεσίματος και παλαντζάριζε, ο δε Μιχάλης να λέει, να αναλάβω εγώ να το πάω προς αποφυγή και άλλης ζημιάς και τι θα γίνουμε! Δεν συνηγόρησα, αλλά το έδεσα ξανά με την προϋπόθεση κάθε λίγο να σταματάμε και να ελέγχουμε την κατάσταση.
Φθάσαμε με τόσα εμπόδια επί τέλους στο σπίτι του μπαρμπα-Μήτσου που ενοικιάσαμε τα ποδήλατα 6.30 το πρωί.
Πήγαμε από κει στα σπίτια μας, και ετοιμαστήκαμε σιγά σιγά για το Γυμνάσιο. Εκεί μας την είχε στημένη ο μπαρμπα_Μήτσος, ο οποίος μας λέει ότι η ζημιά κοστίζει 120 δραχμές και αν δεν του τα δώσουμε τώρα αμέσως, θα μας αναφέρει στον Γυμνασιάρχη. Πράγμα που σήμαινε κίνδυνος να μας χαλάσει και τη διαγωγή, που για την εποχή εκείνη ήταν ένα από τα βασικότερα προσόντα να πιάσεις δουλειά κάπου. Του υποσχεθήκαμε ότι θα του τα πληρώσουμε τμηματικά και να μην ανησυχεί, ότι θα τον φέρουμε σε επαφή και με τους γονείς μας. Επεμβαίνει ο Γιώργος και λέει: Λοιπόν, εγώ θα πληρώσω τις 60 δραχμές και σεις από 30. Ενημερώσαμε και τους γονείς μας, γιατί δεν μπορούσαμε να κάνουμε αλλιώς και όλα πήγαν καλά.
Και τη ζημιά την πληρώσαμε και ψωμάκι φάγαμε με το απολυτήριο του Γυμνασίου Σπερχειάδας, και με τη διαγωγή «κοσμιοτάτη».
Επίλογος
Αυτά και άλλα πολλά σημάδεψαν τη ζωή των προγόνων μας, καθώς και τη δική μας και θα εξακολουθούν να σφραγίζουν τη ζωή των επιγόνων μας, με τα γεγονότα και τους τρόπους της χθεσινής και σημερινής μας ζωής.
Είμαστε ένας μικρός λαός και καταφέραμε να διατηρηθούμε μέσα στην ιστορία, αλλά και να διδάξουμε την οικουμένη, να σκορπίσουμε φώτα και πολιτισμό.
Θα παραμένει ως ιερή παρακαταθήκη πάντοτε, η διατήρηση της εθνικής μας ταυτότητας. Γιαυτό επιβάλλεται ο καθένας από μας, να μην ολιγωρεί μπροστά στην υποχρέωση της διατήρησης των ηθών και εθίμων μας, να μαθαίνει την εθνική και τοπική του ιστορία και προ παντός να είναι σε θέση να την σέβεται και να την υπερασπίζεται από κάθε επίδραση εξωτερική ή εσωτερική, σκόπιμη ή άσκοπη.
Ευτυχείς οι λαοί που έχουν ιστορία, έλεγε ο Πλούταρχος (Έλληνας φιλόσοφος 45-120), δυστυχείς όμως όσοι έχουν και δεν την γνωρίζουν. Θα προσέθετα εδώ, δυστυχέστεροι όσοι όχι μόνο δεν την γνωρίζουν, αλλά την καταστρέφουν κιόλας!
Γιατί για να συνεχίσεις κάτι πρέπει να το γνωρίζεις, και για να το υπερασπιστείς πρέπει να κουραστείς για να το αποκτήσεις.
Εκτίμησα, φίλες και φίλοι συγχωριανοί και μη, ότι αυτά τα πρόχειρα σημειώματα δεν έπρεπε να τα πετάξω, γιατί τα σημείωνα σε στιγμές κάποιας ανθρώπινης ή συναισθηματικής φόρτισης. Στιγμές που ο καθένας μας δοκιμάζει στη ζωή του. Ας μου επιτραπεί να υπενθυμίσω τη συμβουλή του Αποστόλου Παύλου: «Στήκετε και κρατάτε τας παραδόσεις ημών».
Βασίλης Δ. Σταμοκώστας
Φεβρουάριος 2021
Φτέρη